Ο Νίκος Ραϊνάκης γεννήθηκε στη Βασιλική της Ιεράπετρας το 1907. Στα 20 του χρόνια πηγαίνει στην Αθήνα για να μάθει την τέχνη του μαραγκού το οποίο ήταν τo κύριο του επάγγελμα. Το 1935 είχε αναμιχθεί στο κομμουνιστικό κίνημα με το Λαϊκό Μέτωπο που κατέβηκε στις βουλευτικές εκλογές του 1936 με επικεφαλής του συνδυασμού, το γιατρό Αριστείδη Δερμιτζάκη. Λίγο αργότερα συνελήφθη κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Μεταξά και εξορίστηκε στη Φολέγανδρο. Να πώς τα περιγράφει ο ίδιος σε μια ιδιόχειρη επιστολή. Πήρε μέρος στον πόλεμο στην Αλβανία, ενώ στην ιταλογερμανική κατοχή οργανώθηκε από τους πρώτους στο Ε.Α.Μ. Στις 16 Αυγούστου 1944 βγήκε στο βουνό αντάρτης. Ήταν επικεφαλής της ομάδας του Ε.Λ.Α.Σ. Ιεράπετρας. Αργότερα, όταν δημιουργήθηκε η πρώτη πυροβολαρχία του Ε.Λ.Α.Σ. Ανατολικής Κρήτης, εντάχθηκε σ’ αυτή ως διμοιρίτης με 40 άντρες. Η ομάδα του μαζί με άλλες ομάδες του Ε.Λ.Α.Σ. ανάγκασε τους Γερμανούς να εγκαταλείψουν το αεροδρόμιο του Καστελλίου Πεδιάδας στις 15-16 Σεπτεμβρίου του 1944. Έλαβε μέρος με τους άντρες τους στη νικηφόρα μάχη της Φορτέτσας κατά των Γερμανών στις 8 Οκτωβρίου 1944 και στην απελευθέρωση της Νεάπολης. Πήρε μέρος σ’ όλες τις συγκρούσεις ως την απελευθέρωση ενώ πάλεψε ενάντια της αγγλοκρατίας. Ήταν από τους πρώτους που καταδιώχτηκε για τις ιδέες του. Πιάστηκε το 1946 και έμεινε στις φυλακές και στις εξορίες για πολλά χρόνια. Πάντοτε μέχρι το τέλος της ζωής του βρισκόταν στις πρώτες γραμμές του αγώνα για εθνική ανεξαρτησία, για ειρήνη, δημοκρατία και ελευθερία. Στις πρώτες εκλογές μετά την μεταπολίτευση, το 1974, κατεβαίνει υποψήφιος βουλευτής με την Ενωμένη Αριστερά στο νομό Λασιθίου. Υπήρξε μέλος επί πολλά χρόνια του Δημοτικού Συμβουλίου της Ιεράπετρας. Πέθανε στην Ιεράπετρα το 1996.
Ο Αριστείδης Δερμιτζάκης γεννήθηκε το 1903 στο κάτω Χωριό Ιεράπετρας. Εκεί τελείωσε το δημοτικό και μετά πήγε στο γυμνάσιο της Νεάπολης. Το 1927 τελείωσε την Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών σε ηλικία 24 ετών. Ξεκίνησε εξειδίκευση σαν γιατρός στο Ανθελονοσιακό νοσοκομείο της Κέρκυρας. Κατέβηκε το 1929 και άνοιξε το δικό του ιατρείο στο Κάτω Χωριό.Εκεί δεχόταν σχεδόν καθημερινά παρενόχληση από «διάφορους» μέχρι που τελικά έκλεισε το ιατρείο. Με το Λαϊκό Μέτωπο κατεβαίνει στις βουλευτικές εκλογές του 1936 ως επικεφαλής του συνδυασμού. Το 1937 εξορίζεται για 4 μήνες στον Αη Στράτη. Το 1939 παντρεύεται και ταυτόχρονα θέλει να μεταβεί στο Παρίσι για περαιτέρω εξειδίκευση στην Παθολογία αλλά δεν πρόλαβε άρχισε ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος.Στον πόλεμο υπηρέτησε στο νοσοκομείο στα Χανιά. Στη συνέχεια διώχτηκε από τους Γερμανούς δικάστηκε και καταδικάστηκε 5 φορές σε θάνατο. Φυλακίστηκε στη Γέλα στην απομόνωση στη Νεάπολη.Το 1943 μετά την αποφυλάκιση εξαναγκάστηκε να φύγει για να μην οδηγηθεί στη Γερμανία. Με υποβρύχιο διέφυγε στη Μέση Ανατολή και χωρίς ρούχα βγήκε στην Αλεξάνδρεια αφού τα είχε αφήσει στην ακτή για να κολυμπήσει. Κατατάχτηκε στον Ελληνικό στρατό και ζήτησε να δουλέψει στο νοσοκομείο της Αιγύπτου αλλά χωρίς δίπλωμα δούλεψε τελικά ως νοσοκόμος.Στην Αίγυπτο έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο: «Χαίρετε νενικήκαμεν» με το ψευδώνυμο Δήμος Ατσαλής που εξεδόθη εκεί. Διαβάζουμε μερικά αποσπάσματα απ’ αυτό το βιβλίο. Γύρισε από την Αίγυπτο το 1946 αλλά οι διώξεις δεν έχουν τελειωμό. Έφερε το βιβλίο αλλά επειδή θεωρήθηκε ανατρεπτικό πέρασε από δίκη και κατασχέθηκε.Καταδικάστηκε ξανά για ένα βιβλίο που έγραψε με τίτλο : «ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΤΟΥ ΛΑΟΥ». Σαν μέλος της ΕΔΑ το 1956 διώχτηκε εκ νέου για τις ιδέες του.Αρνήθηκε να παραλάβει χαρακτηρισμό για την προσφορά του στον ελληνικό στρατό της Αιγύπτου λέγοντας ότι δεν τον αναγνώρισαν γιατρό στην Αίγυπτο. Η άρνηση αυτή τον οδήγησε ξανά σε δίκη με αιτιολογία άρνησης παραλαβής δημόσιου εγγράφου.Αγωνίστηκε για το συνεταιριστικό κίνημα και ήταν πρωτοπόρος για την αναβάθμιση της τεχνολογίας στη γεωργία και διάφορες εφευρέσεις σε πολλούς τομείς(αυτόματο πότισμα κ.λ.π.)
ΕΦΕΥΡΕΣΕΙΣ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ
—ΑΡΔΕΥΣΕΙΣ
—Πρώτη προσπάθεια άρδευσης με πότισμα στη ρίζα του φυτού.
—Η στάγδην άρδευση.
—ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ
—Τόλμησε και κατσκεύασε το 1956-57 τα πρώτα θερμοκήπια και φυτώρια χαμηλού
ύψους στη Βασιλική χρησιμοποιώντας τζαμόπορτες.
—ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ
—α) Σόλα από ελαστικό με συριγγώδη διάκενα(1938)
—Β) Φαγωμένο τακούνι
—ΓΛΑΣΤΡΕΣ (1938)
—Επινόησε τη λεγόμενη «γλαστροκολώνα» ή «παγόδα»
—ΒΙΟΜΑΖΑ ΑΣΒΕΣΤΟΠΟΙΙΑ
—Ασβεστοκάμινο συνεχούς καύσεως και σύστημα συνεχούς καύσης βιομάζας.
—ΑΠΟΒΑΤΙΚΟ ΣΚΑΦΟΣ(1944)
«Τίποτα δεν μπορεί να κάνει κανένας μόνος του αν δεν συνεταιριστεί»
Το 1969 έγινε ο πρώτος πρόεδρος του ΤΟΕΒ Παχειάς Άμμου – Καββουσίου.
Πέθανε το 1993 σε ηλικία 90 χρονών και κηδεύτηκε στο Κάτω Χωριό.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης διαβάστηκαν κείμενα με θέμα την Ειρήνη και την
ελευθερία.Στο τέλος της εκδήλωσης ο Πολιτιστικός Σύλλογος της Βασιλικής τίμησε
με πλακέτες τους 2 αγωνιστές, τις οποίες παρέλαβαν συγγενείς τους. Η εκδήλωση
έκλεισε με τους παρευρισκόμενους να δοκιμάζουν πλούσια εδέσματα που είχαν
ετοιμάσει οι γυναίκες του χωριού.
Διάβασαν κείμενα και απήγγειλαν:
Δήμητρα Κωστάκη-Αντωνία Παπακωνσταντίνου-Κώστας Περάκης-Μιχαέλλα
Ρεμεδιάκη
Η ομάδα παρουσίασης:
Νίκος Γερογιαννάκης-Δάσκαλος
Γιάννης Κοϊνάκης Δάσκαλος
Γιάννης Κωστάκης -Φιλόλογος
Μανώλης Περάκης -Προϊστάμενος ΟΤΕ
ΒΙΝΤΕΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ
